Odzyskanie pełnej niepodległości i zmiany ustrojowe w Polsce po 1989 roku umożliwiły powrót do idei samopomocy finansowej i ponowne uruchomienie instytucji oszczędnościowo-kredytowych. Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, która powstała w 1990 roku, podjęła się przygotowania i wdrożenia programu organizacji polskich kas. Zainicjowała tworzenie instytucji, które aktualnie wspomagają system SKOK, czyli firmy software'owej „H&S”, Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK, Szkoły Bankowej, Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej, kwartalnika naukowego „Pieniądze i Więź” oraz Wyższej Szkoły Finansów i Administracji.
Krótka historia Kas Stefczyka
W ostatnim dziesięcioleciu XIX wieku rozpoczął się intensywny rozwój wiejskiej spółdzielczości oszczędnościowo-pożyczkowej. Głównym inicjatorem tego rodzaju spółdzielczości był dr Franciszek Stefczyk (1861-1924), nauczyciel z Czernichowa pod Krakowem, który dostrzegł konieczność wyrwania wsi z rąk lichwiarzy, uznając, iż najlepszym rozwiązaniem będzie umożliwienie chłopom dostępu do taniego, długoletniego kredytu. Dogodny kredyt miał zapobiegać masowej wyprzedaży bydła i trzody chlewnej w latach nieurodzaju, a także wspomagać wysiłki chłopów w rozwijaniu ich gospodarstw. Zapoznawszy się w Niemczech z organizacją i funkcjonowaniem spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych typu Raiffeisena, Franciszek Stefczyk zaczął szerzyć ich idee wśród ludności wiejskiej. Pierwsze jego próby na tym polu spotkały się z ostrą krytyką. Twierdzono, że w warunkach ciemnoty, nędzy i zacofania polskiej ludności wiejskiej w zaborze austriackim spółdzielnie te nie będą miały racji bytu.
W 1890 roku w Czernichowie, po pokonaniu wielu trudności, Franciszek Stefczyk oraz ksiądz Królikowski założyli pierwszą na ziemiach polskich Spółkową Kasę Oszczędności i Pożyczek. Zadaniem tych kas było gromadzenie oszczędności członków i udzielanie im kredytu jako samoobrony przed lichwą, a ich działalność oparta była na następujących zasadach: niskie udziały, jeden głos przysługujący jednemu udziałowcowi, niepodzielność zysków, nieograniczona odpowiedzialność majątkowa, niskie odsetki od pożyczek, społeczna praca zarządu kasy.
W 1899 roku powstał we Lwowie Krajowy Patronat dla Spółek Oszczędności i Pożyczek, którego dyrektorem został Franciszek Stefczyk. Wówczas istniało już 25 spółek polskich tego typu, zwanych „raiffeisenkami” (zorganizowane były według wzorów niemieckich kas Raiffeisena), potem „stefczykówkami”, a od 1924 roku kasami Stefczyka.
Dynamiczny rozwój kas spowodował, że niezbędne stało się utworzenie dla nich nadrzędnej instytucji i w 1909 roku utworzono rodzaj centrali finansowej – Centralną Kasę Spółek Rolniczych we Lwowie. Jej dyrektorem został Franciszek Stefczyk.
W 1914 roku istniały w Galicji 1334 kasy Stefczyka. W latach dwudziestych kasy Stefczyka zaczęły rozprzestrzeniać się poza Galicję. W 1937 roku było ich w całym kraju 2771, co stanowiło 70% ogólnej liczby spółdzielni kredytowych.
Franciszek Stefczyk włożył ogromny wysiłek w wykonywanie powierzonych mu zadań. Organizował wiejskie kasy głównie z pomocą księży i nauczycieli, którzy swoją bezinteresowną pracę traktowali jako patriotyczny obowiązek. Odwiedzał wszystkie placówki, oceniając ich pracę i instruując pracowników. Pierwszy zorganizowany przez niego w Nowym Sączu w grudniu 1899 roku kurs dla kierowników i kasjerów zainaugurował odbywające się później dwa razy do roku szkolenia, które do wybuchu I wojny światowej ukończyło około tysiąca osób. Franciszek Stefczyk sam przygotowywał wydawnictwa o charakterze poradnikowo-instruktażowym.
Wielkość idei i dokonań Franciszka Stefczyka sprawiła, że od jego nazwiska polskie kasy oszczędnościowo-kredytowe, po dzień dzisiejszy, często są nazywane kasami Stefczyka, a od 1 stycznia 2010 roku kilka kas utworzyło oficjalnie grupę Kas Stefczyka. Integracja kas ma na celu podniesienie jakości obsługi, dotarcie ze swoją ofertą do każdego, kto może potrzebować usług finansowych, niezależnie od statusu społecznego czy majątkowego.
Nieprzerwanie przez długie lata, ale także dzisiaj i zapewne w przyszłości Franciszek Stefczyk był, jest i będzie patronem ruchu Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK). Odrodzenie i powrót do idei ruchu spółdzielczości finansowej stały się możliwe po przemianach jakie dokonały się w Polsce po 1989 roku, ale też dzięki odwadze i wysiłkowi ich założycieli.
Dlatego Franciszek Stefczyk jest patronem całego ruchu SKOK, a największa Kasa nosi jego imię.