W dniach 27 – 28 sierpnia 2010 roku odbyła się III edycja historyczno-kulturalnego widowiska pn. „Rekonstrukcja Bitwy pod Mławą 2010”. Dwudniowy cykl imprez poświęconych obronie Mławy w 1939 roku zgromadził kilkadziesiąt tysięcy widzów. Była to największa rekonstrukcja wydarzeń z II Wojny Światowej w Europie.

Celem rekonstrukcji historycznej oraz imprez jej towarzyszących było upamiętnienie 71. rocznicy września 1939 roku w postaci dwudniowej inscenizacji nawiązującej do wydarzeń wojennych i przypomnienia walk jakie stoczyła 20 Dywizja Piechoty z przeważającymi siłami nieprzyjaciela w pierwszych dniach września 1939 roku w ramach bitwy granicznej na przedpolu Mławy.

Piątkowym oficjalnym uroczystościom w Mławie towarzyszyły przemówienia okolicznościowe, apel pamięci, salwa honorowa i defilady pododdziałów uczestniczących w rekonstrukcji. Na ulicach Mławy odegrane zostało widowisko plenerowe inscenizujące nalot bombowy na miasto. Na mławskim rynku odbył się piknik militarny, któremu towarzyszyły wystawy sprzętu i prezentacje działalności służb mundurowych połączone z dynamicznymi pokazami wyszkolenia funkcjonariuszy i żołnierzy. Uroczystości zakończyło zapalenie symbolicznych zniczy w parku miejskim oraz w miejscach upamiętniających ofiary II wojny Światowej w Mławie.

Główną atrakcją przygotowaną przez organizatorów w sobotnie popołudnie była rekonstrukcja historyczna zorganizowana w miejscowości Uniszki Zawadzkie, w miejscu, gdzie rozegrała się bitwa o Mławę. Kilkadziesiąt tysięcy osób obejrzało pracę żołnierzy i ludności cywilnej przy umocnieniach obronnych, atak niemiecki, nalot bombowy na pozycje polskie z udziałem samolotów, szturm niemieckiej piechoty, polski kontratak i wycofanie się wojsk polskich z pozycji mławskich. Wcześniej mieszkańcy Mławy oraz odwiedzający to historyczne miejsce turyści mieli okazję uczestniczyć w pokazach sprzętu wojskowego.

Rekonstrukcja historyczna w Mławie cieszy się ogromnym zainteresowaniem społeczeństwa i zaliczana jest do jednych z ciekawszych rekonstrukcji przygotowywanych w kraju. W tegorocznej edycji wzięło udział 200 rekonstruktorów z całej Polski oraz 150 statystów.

Więcej o bitwie pod Mławą oraz jej rekonstrukcjom, patrz tutaj.

Polecamy również film przedstawiający tegoroczną rekonstrukcję bitwy pod Mławą, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman

[Fot. M. Roman oraz Archiwum]

W dniach 21 – 29 sierpnia br. miasto Chorzele (na północnym Mazowszu) będzie obchodziło Dni Pamięci Brygady Syberyjskiej – cykl uroczystości mających upamiętnić wojnę polsko-bolszewicką z 1920 roku i wydarzenia, które rozegrały się pod Chorzelami 90 lat temu.

Dni Pamięci mają być hołdem dla żołnierzy należących do Brygady Syberyjskiej – jednej z najbardziej zapomnianych formacji wojny z bolszewikami. 23 sierpnia 1920 roku polscy żołnierze stoczyli nierówną bitwę z cofającymi się oddziałami kozackimiz III Korpusu Konnego Gaj-Chana. W trakcie walk i już po ich zakończeniu bolszewicy okrutnie obchodzili się z polskimi żołnierzami: żywym obcinali ręce szablami, martwe ciała zaś okrutnie kaleczyli. W ten sposób zamęczono 74 żołnierzy.

Po przejściu frontu miejscowa społeczność pochowała wszystkich zamordowanych we wspólnej mogile i szybko przystąpiła do budowy pomnika. Niestety, skromne środki, którymi wówczas dysponowano, pozwoliły tylko na wystawienie niewielkiego monumentu i ogrodzenie całej kwatery. Tu jednak do 1939 roku odbywały się wszystkie ważniejsze uroczystości państwowe, w których brała udział m.in. Straż Graniczna (do wybuchu wojny Chorzele były miasteczkiem nadgranicznym, leżącym nad granicą z Prusami Wschodnimi).

Po roku 1945 mogiła Sybiraków powoli popadała w zapomnienie. Kolejne pokolenia nie mogły głośno mówić, kto został pochowany na chorzelskim cmentarzu, ani w jakich okolicznościach ci ludzie ponieśli śmierć. Dopiero przemiany po roku 1989 pozwoliły na to, by rozpocząć dzieło przywracania pamięci tym bohaterom. Trzeba było jednak czekać prawie 20 lat, by odnowić to, co rozpoczęła społeczność chorzelska wiele lat temu.

W 2007 roku z inicjatywy jednego z mieszkańców Chorzel, Bolesława Więckowskiego, rozpoczęto wielkie dzieło odnowy zniszczonej kwatery Sybiraków. Ciężar prac wzięło na siebie Towarzystwo Przyjaciół Chorzel. W ciągu trzech lat dzięki ofiarności lokalnej społeczności i przychylności samorządów a także kościoła katolickiego udało się wystawić okazały pomnik i gruntownie odnowić kwaterę. Finał tych prac nastąpi w niedzielę, 22 sierpnia, podczas oficjalnego odsłonięcia pomnika i całej mogiły.

Aby odpowiednio uczcić wydarzenia z 1920 roku, a zarazem docenić wysiłek mieszkańców miasta i gminy przy budowie pomnika, organizatorzy postanowili przygotować cykl wydarzeń i uroczystości o różnorodnym charakterze. Do najważniejszych należeć będą:

21 sierpnia – KARAWANA EUROPA, wędrujący festiwal animacji i sztuki, organizowany wspólnie z Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki.

22 sierpnia – odsłonięcie pomnika i kwatery żołnierzy Brygady Syberyjskiej.

23 sierpnia – występ orkiestry koncertowej i solistów Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

28 sierpnia – sesja popularnonaukowa „1000 lat pogranicza Chorzel”.

29 sierpnia – Piknik Naukowy „Spotkania z Historią” oraz plenerowy pokaz filmowy.

Szczegółowy program obchodów, patrz tutaj.

Organizatorami Dni Pamięci Brygady Syberyjskiej są: Towarzystwo Przyjaciół Chorzel, Burmistrz Miasta i Gminy Chorzele oraz Starosta Powiatu Przasnyskiego.

Mariusz A. Roman

[Fot. Archiwum]

"Księża Męczennicy" - to tytuł wystawa fotograficznej poświęconej siedmiu księżom, którzy przeciwstawiali się totalitarnemu systemowi i zapłacili za to największą cenę. Ekspozycję otwarto 16 sierpnia w Gdańsku z okazji obchodów XXX - lecia NSZZ "Solidarność".

Wystawę w kościele pw. św. Brygidy przygotował Instytut Pamięci Narodowej. Składa się ona z czterech ekspozycji prezentowanych wcześniej osobno w różnych częściach kraju.

Na ponad 80 panelach zaprezentowano sylwetki siedmiu księży, którzy przypłacili życiem swoją niezłomną postawę wobec władz komunistycznych. Wszyscy ci, którzy odwiedzą wnętrza kościoła św. Brygidy w Gdańsku mogą zapoznać się z życiorysami bł. ks. Jerzego Popiełuszki, ks. Romana Kotlarza, ks. Stanisława Suchowolca, ks. Sylwestra Zycha, ks. Stefana Niedzielaka, ks. Władysława Gurgacza oraz bł. ks. Władysława Findysza (wystawa o ostatnim z księży będzie prezentowana dopiero od 26 sierpnia).

Jak powiedział rzecznik prasowy gdańskiego oddziału IPN Jan Daniluk, ideą ekspozycji było pokazanie w jednym, szczególnym miejscu, jakim jest kościół św. Brygidy w Gdańsku, postaci księży, którzy w powojennej historii Polski swoją postawą i działaniem przeciw komunistycznej władzy pokazali, że warto walczyć, że kościół jest aktywny i nie dał się złamać, a jednocześnie zapłacili za tę swoją działalność życiem.

Otwierając wystawę naczelnik archiwum gdańskiego IPN Marzena Kruk podkreśliła, że Kościół od samego początku był głównym wrogiem i to w kościele upatrywano główne zagrożenie dla władz komunistycznych. - To kościół katolicki był dla społeczeństwa jedynym oparciem i możliwym schronieniem przed ideologią ateizmu i materializmu, to kościół pozostawał bastionem wolności i oparcia dla wszystkich, którzy o wolność kraju walczyli - mówiła.

Przypomniała, że już w pierwszych latach powojennych w strukturach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego tworzono wyspecjalizowane jednostki do zwalczania kościoła. Od momentu wstąpienia do seminarium duchownego przyszli księża stawali się obiektem rozpracowywania i inwigilacji.

W kościele św. Brygidy od 27 sierpnia prezentowana będzie także wystawa poświęcona historii parafii św. Brygidy i jej długoletniemu proboszczowi, zmarłemu niedawno ks. Henrykowi Jankowskiemu.

Wystawę "Księża Męczennicy" można oglądać do 12 września.

Galeria z otwarcia wystawy, patrz tutaj.

MAR/IPN/Onet.pl

[Fot. adalbertus.gda.pl]

W poniedziałek 16 sierpnia w Stoczni Północnej spotkali się działacze NSZZ „Solidarność”, uczestnicy strajków z 1980 i 1988 roku, oraz tych prowadzonych w stanie wojennym.

Krzysztof Dośla, przewodniczący Regionu Gdańskiego „S” oraz Krzysztof Żmuda, przewodniczący „S” w Stoczni Północnej wręczyli pamiątkowe dyplomy kilkunastu szczególnie aktywnym związkowcom, zasłużonym dla NSZZ „Solidarność”.

W czasie spotkania wspominano znaczenie strajków zarówno w 1980 roku jak i późniejszych z maja i sierpnia 1988 roku a także tych przeprowadzanych w czasie stanu wojennego. Wskazywano, że w ten sposób budowała się tożsamość Związku a także przyszłość demokratycznej i wolnej Polski. Podkreślano także jak wielkie znaczenie miała aktywność bezimiennych działaczy, z poświęceniem walczących o godność pracowników.

W czasie spotkania odbyła się także promocja książki Bogusława Gołąba „Idź bądź wierny”, poświęconego działalności NSZZ „Solidarność” w Stoczni Północnej.

MAR/ solidarnosc.gda.pl

[Fot. solidarnosc.gda.pl]

W najbliższą środę 18 sierpnia br. o godz. 12.00 przed bramą Stoczni Szczecińskiej związkowcy z całej Polski wyrażą swój sprzeciw wobec degradacji Szczecina i Regionu Pomorza Zachodniego. NSZZ „Solidarność” Pomorza Zachodniego, Sekcja Krajowa Przemysłu Okrętowego NSZZ „Solidarność” oraz MOZ NSZZ „Solidarność” Stoczni Szczecińskiej, po raz kolejny zmuszone są zamanifestować swoje niezadowolenie i stanąć w obronie miejsc pracy.

W 30. rocznicę porozumień sierpniowych Prezydent Gdyni Wojciech Szczurek oraz NSZZ "Solidarność" zapraszają do wspólnego świętowania tej radosnej i ważnej dla nas wszystkich rocznicy. Uroczystości, imprezy i inne wydarzenia związane z urodzinami Solidarności odbędą się w niedzielę 15 sierpnia 2010 r. pod wspólnym szyldem "Solidarnej Gdyni".

Historyczna rekonstrukcja „Pociąg z ochotnikami roku 1920", odbywająca się w ramach jubileuszowych obchodów 90. rocznicy bitwy warszawskiej, zawitał w środę 11 sierpnia do Krakowa.

Jest sierpień 1920 roku. Armia Czerwona zbliża się do Warszawy. Wojsko Polskie, pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego, koncentruje się do przeciwuderzenia. Oddziały pod Warszawą przygotowują się do odparcia pierwszego uderzenia. Do stolicy zjeżdżają ochotnicy z całej Polski. Do wojska zaciągają się młodzi ludzie - uczniowie, studenci, nauczyciele, lekarze i urzędnicy. Kolej odgrywa ważną rolę w transporcie oddziałów i sprzętu wojskowego.

"Pociąg z ochotnikami roku 1920" to projekt, który odtwarza trasę jednego z wielu składów podążających w kierunku stolicy, aby dowieźć żołnierzy - ochotników na jedną z największych bitew Europy, określaną przez historyków, jako 18. decydującą bitwą w dziejach świata.

Parowóz z zabytkowymi wagonami wyruszył w środę z Chabówki k. Rabki-Zdroju, by punktualnie o godz. 16 46 wjechać na stację Kraków – Główny i zabrać z niej ochotników i pododdziały wojskowe z Małopolski. W wydarzeniu wzięło udział około 30 ochotników - harcerzy i osób z grup rekonstrukcyjnych. Artyści z Loch Camelot odśpiewali pieśni z tamtego okresu (m.in. pieśni legionowe jak "1 Brygada", "Kompania Kadrowa" czy "Szara piechota") oraz zainscenizowali pożegnanie ochotników.

Ze stopni wagonu do zgromadzonych płomienne przemówienie wygłosił dowódca składu:

„Żołnierze! Dwa lata temu wybiliśmy się na niepodległość. Dwa lata cieszyć mogliśmy się wolnością, o którą nasi dziadowie przelewali krew w powstaniu listopadowym i styczniowym. Dwa lata mieliśmy, aby nabrać oddechu i zacząć budować Polskę naszych marzeń. W ciągu tych dwu lat biliśmy się o Wielkopolskę, Przemyśl i Lwów. Dziś bijemy się o Polskę, o życie, o prawo do samostanowienia!

Dziś walczymy, przelewamy krew i umieramy dla Naszych dzieci i kobiet, żeby nie dopadły ich hordy czerwonej armii. Dziś pokażemy światu, że Polska jest w stanie zatrzymać i pobić buńczuczne zastępy Trockiego i Tuchaczewskiego. Dziś WY!!!! Synowie tej ziemi pokażecie jak walczy polski żołnierz. Dziś Wy pomścicie śmierć Waszych kolegów, tysięcy niewinnych kobiet i dzieci zamordowanych przez czerwoną hołotę!

Niech żyje Polska!!!

Niech żyje Nasz wódz Józef Piłsudski!!!”

Galeria zdjęć z postoju pociągu w Krakowie, patrz tutaj.

Krótki film z odjazdu ochotników 1920 z Krakowa, patrz tutaj.

W niedzielę, 8 sierpnia br. odbyły się w Rumi uroczystości w ramach obchodów trzydziestej rocznicy powstania NSZZ „Solidarność”. Podczas obchodów poświęcono m.in. rondo im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego u zbiegu ulic Gdańskiej i Dębogórskiej.

W 100. rocznicę powołania przez Józefa Piłsudskiego ruchu strzeleckiego w Polsce i 90. rocznicę zwycięstwa nad bolszewikami w Bitwie Warszawskiej 1920 roku (w której kadrę dowódczą stanowili strzelcy Komendanta), wyruszy 6 sierpnia z krakowskich Oleandrów do Kielc XLV (30. po II wojnie światowej) Marsz Szlakiem Pierwszej Kompanii Kadrowej. Idea marszu szlakiem "kadrówki", która w 1914 roku jako pierwsza formacja wojska polskiego od 1863 roku wyruszyła z zamiarem wywołania w zaborze rosyjskim powstania zbrojnego, zrodziła się z inicjatywy byłych legionistów w dziesięciolecie historycznego wyjścia z Oleandrów na szlak niepodległości.

Jubileuszowa XX Międzynarodowa Pielgrzymka Piesza z Suwałk, po 10-dniowych trudach marszu, 24 lipca weszła do Wilna. Grupę żółtą, składającą się głównie z młodzieży, prowadził Ojciec Jarosław Wąsowicz SDB, dawny działacz Federacji Młodzieży Walczącej. Młodzież wchodząc do Wilna z flagami „Solidarności”, transparentami o treści: "Maryja Nadzieją Niepodległości” i „Bóg – Honor – Ojczyzna”, oraz okrzykami „Nie ma wolności bez Solidarności” nawiązała do 30 rocznicy zrywu narodowego i powstania NSZZ „Solidarność”.

Zapoczątkowana przed 20 laty przez księży salezjanów pielgrzymka ostrobramska stała się dla tysięcy pątników już tradycyjną, swoistą drogą do Boga, a fama o niej niesie się po całym świecie. W tym roku, włączając się w realizację programu duszpasterskiego, pielgrzymi wędrowali z hasłem: "Bądźmy świadkami miłości”. Na pielgrzymi szlak do Wilna wyruszyło przeszło 1000 pątników z Polski, ale też z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Niemiec i innych krajów, by w modlitwie i codziennym trudzie oddać hołd „Tej, co w ostrej świeci Bramie”.

Poprzez polskie sioła

Tegoroczna pielgrzymka - która, jak co roku wyruszyła z Suwałk 15 lipca, przemierzała swój szlak, nieco zmienioną trasą przez Krasnopol, Berżniki, Leipalingis, Merkiniai, Orany, Ejszyszki, Soleczniki, Turgiele, Nową Wilejkę do Ostrej Bramy w Wilnie. Zaczynając od Oran, jej szlak wiódł przez tereny zamieszkałe w większości przez Polaków. Pielgrzymi ochoczo nadrabiają te 70 km (gdyby iść prostą drogą do Wilna pielgrzymka liczyłaby 200 km), aby ich odwiedzić.

Niezwykle wzruszające, są te spotkania z mieszkańcami Wileńszczyzny. Niczym przed najświętszym sakramentem - rozkładają Oni na drodze pielgrzymów kwiaty, witając po staropolsku: chlebem i solą. Starsi wystawiają w oknach, przechowywane niczym relikwie, popiersia i portrety Marszałka Józefa Piłsudskiego, ze łzami w oczach witając rodaków z Korony. W rękach dzieci pojawiają się skrywane przez lata znaki narodowe. W jedno łączy się umiłowanie Boga i Ojczyzny.

Organizowane są krótkie akademie powitalne, gdzie pielgrzymów witają mieszkańcy wspólną modlitwą, a dzieci recytują wiersze i pozdrowienia. Nie brakuje również stołów przygotowanych ze skromnymi posiłkami, składającym się z kanapek, warzyw, ciastek, herbaty i mleka. Mieszkańcy zapraszają również do swoich zazwyczaj drewnianych (pamiętających okres przedwojenny) domów na kawę, gdzie ze łzami w oczach wspominają „polskie czasy”.